<\/p>\n\n\n\n
Poni\u017cszy\nwpis znajduje si\u0119 na pograniczu kategorii zawodowej i \u201epo godzinach\u201d ze wzgl\u0119du\nna tematyk\u0119, kt\u00f3ra w ostatnim czasie sta\u0142a si\u0119 niezwykle popularna. Ot\u00f3\u017c prze\u017cywany\nrenesans krymina\u0142u, zar\u00f3wno w wydaniu powie\u015bciowym, jak i filmowo-serialowym.\nOdrodzenie gatunku zapocz\u0105tkowane popularno\u015bci\u0105 dzie\u0142 skandynawskich tw\u00f3rc\u00f3w\npokroju Stiega Larssona, Henninga Mankella czy Jo Nesbo pozwoli\u0142o wtargn\u0105\u0107\nkrymina\u0142om do g\u0142\u00f3wnego nurtu i opanowa\u0107 p\u00f3\u0142ki w bibliotekach oraz ekrany widz\u00f3w\npragn\u0105cych emocji, kt\u00f3rych im w codziennym \u017cyciu najwyra\u017aniej brakuje. <\/p>\n\n\n\n
Zauwa\u017cmy, \u017ce najwi\u0119cej produkcji o tematyce kryminalnej pochodzi z kraj\u00f3w zachodniej i p\u00f3\u0142nocnej Europy, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do najbardziej bezpiecznych rejon\u00f3w \u015bwiata. Zostawmy na boku USA, kt\u00f3re od dawna eksploatuje przest\u0119pcze w\u0105tki, ze wzgl\u0119du na pewn\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107 kulturow\u0105 wywo\u0142an\u0105 histori\u0105 powstania pa\u0144stwa, Dzikiego Zachodu, etc.<\/p>\n\n\n\n
Oddaj\u0105c si\u0119\nlekturze krymina\u0142\u00f3w odczuwam pewien dysonans wynikaj\u0105cy z pracy, w kt\u00f3rej mam\nokazj\u0119 styka\u0107 si\u0119 z czarnymi bohaterami popkultury. Z tej perspektywy banalne\nb\u0119dzie stwierdzenie, \u017ce powie\u015bci maj\u0105 niewiele wsp\u00f3lnego z rzeczywisto\u015bci\u0105,\npomimo \u017ce tw\u00f3rcy sil\u0105 si\u0119 na wierne odwzorowanie \u015bledztw. Bazuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie na\nrelacjach organ\u00f3w \u015bcigania, rzadziej sprawc\u00f3w, a jeszcze rzadziej ofiar.\nAutorzy lubuj\u0105 si\u0119 w wymy\u015blaniu motyw\u00f3w zbrodni, zawi\u0142ych intrygach,\nszczeg\u00f3\u0142owych opisach sekcji zw\u0142ok i pracy policjant\u00f3w prowadz\u0105cych \u015bledztwo i\nchwa\u0142a im za to, bo dzi\u0119ki temu powie\u015b\u0107 zyskuje na atrakcyjno\u015bci, lecz\nzapominaj\u0105 o g\u0142\u0119bszym tle.<\/p>\n\n\n\n
Skoro\npowie\u015bciopisarze staraj\u0105 si\u0119 nada\u0107 swoim dzie\u0142om walory autentyczno\u015bci, to\npowinni zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na statystyki, z kt\u00f3rych wynika, \u017ce morderstwo, kt\u00f3re\njest osi\u0105 zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci krymina\u0142\u00f3w, nie nale\u017cy do cz\u0119sto pope\u0142nianych\nprzest\u0119pstw. Co wi\u0119cej, sprawca jest zazwyczaj dosy\u0107 szybko wykrywany, gdy\u017c\npochodzi z kr\u0119gu os\u00f3b znajomych ofiary (rodzina, znajomi, s\u0105siedzi, etc.).\nWi\u0119kszo\u015b\u0107 zab\u00f3jstw to efekt pijackich awantur, nadu\u017cycia \u015brodk\u00f3w odurzaj\u0105cych\nb\u0105d\u017a przemocy domowej, a nie skutek misternie zaplanowanego spisku pradawnego\ntajnego zakonu reaktywuj\u0105cego si\u0119 po wiekach u\u015bpienia w celu dokonania zemsty\nzaplanowanej w \u015aredniowieczu etc. Przeci\u0119tny zab\u00f3jca z pewno\u015bci\u0105 nie stanowi\npostaci atrakcyjnej dla popkultury i nie kieruj\u0105 nim skomplikowane motywy, lecz\ntzw. niskie pobudki i cechuje si\u0119 niezbyt poci\u0105gaj\u0105c\u0105 fizjonomi\u0105 oraz\nnieprzesadne rozbudowanym intelektem, jak przys\u0142owiowy \u201ekonkubent w podkoszulku\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Ch\u0119tnie\nprzeczyta\u0142bym krymina\u0142 opisuj\u0105cy dzia\u0142anie wyrafinowanych oszust\u00f3w (oszustwo to\nzdecydowanie jedno z najcz\u0119\u015bciej pope\u0142nianych przest\u0119pstw w Polsce i zapewne na\n\u015bwiecie) lub sprawc\u00f3w innego przest\u0119pstwa ani\u017celi okre\u015blone w art. 148 kodeksu\nkarnego, kt\u00f3ry zawiera ponad setk\u0119 przest\u0119pstw. Dodajmy do tego kodeks\nwykrocze\u0144 oraz kodeks karny skarbowy i mamy szerokie pole do popisu dla autora\nz wyobra\u017ani\u0105 wykraczaj\u0105c\u0105 poza sztampowe zab\u00f3jstwo. <\/p>\n\n\n\n
Uczciwie\ntrzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce wiele krymina\u0142\u00f3w orbituje wok\u00f3\u0142 bardziej pospolitych\nprzest\u0119pstw (pobicie, wymuszenie, handel narkotykami, sutenerstwo itd.) lecz\ng\u0142\u00f3wnym punktem programu musi by\u0107 trup, a najlepiej kilka, bo prawdziwy zab\u00f3jca\nmusi by\u0107 seryjny i musi da\u0107 si\u0119 z\u0142apa\u0107. Taka jest konwencja gatunku, ale jego\nprze\u0142amanie mog\u0142oby stanowi\u0107 pewn\u0105 odmian\u0119. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Poni\u017cszy wpis znajduje si\u0119 na pograniczu kategorii zawodowej i \u201epo godzinach\u201d ze wzgl\u0119du na tematyk\u0119, kt\u00f3ra w ostatnim czasie sta\u0142a si\u0119 niezwykle popularna. Ot\u00f3\u017c prze\u017cywany renesans krymina\u0142u, zar\u00f3wno w wydaniu powie\u015bciowym, jak i filmowo-serialowym. Odrodzenie gatunku zapocz\u0105tkowane popularno\u015bci\u0105 dzie\u0142 skandynawskich … Czytaj dalej